بر اساس مباحث فصل ششم (تجزیه و تحلیل بازارهای تجاری و رفتار خریدار)

از سیستم تامین کنندگان جهانی با روابط بلندمدت استفاده میکند (مانند Denso، Aisin). فرایند خرید، مبتنی بر نظام تولید به هنگام (Just-in-Time) است.
به دلیل محدودیتهای بینالمللی و تحریمها، بیشتر از تامینکنندگان داخلی یا منطقهای استفاده میکند. فرایند خرید ممکن است با چالشهایی مانند تاخیر در تامین قطعات همراه باشد.
| ویژگی | تویوتا | ایرانخودرو |
|---|---|---|
| رابطه صمیمی با تامینکننده | ✅ رابطه نزدیک، اشتراک فناوری و بهبود مستمر (Kaizen) | ✅ رابطه نزدیک اما گاه تحت تاثیر سیاستهای دولتی |
| خریداران متمرکز جغرافیایی | ✅ کارخانهها در سراسر جهان، اما تامین متمرکز در شرق آسیا | ✅ تمرکز در ایران و برخی کشورهای همسایه |
| خرید مستقیم | ✅ خرید مستقیم از تامینکنندگان کلیدی | ✅ خرید از طریق شرکتهای تابعه یا واردات دولتی |
| تقاضای پرنوسان | 🔄 تحت تاثیر رکودهای جهانی و تغییر سلیقه مشتری | 🔄 تحت تاثیر نوسانات اقتصادی داخلی، نرخ ارز و سیاستهای وارداتی |

در کشورهایی مانند ژاپن و آمریکا، با دولتها قراردادهایی برای تامین خودروهای رسمی و نظامی دارد. فرایند مناقصهای با استانداردهای مشخص و رقابت بالا.
سهم عمدهای از بازار خودروهای دولتی (مانند پلیس، وزارتخانهها) را در اختیار دارد. خریدهای دولتی از طریق مناقصههای داخلی انجام میشود که ممکن است با بوروکراسی و تاخیر همراه باشد.


| عامل | تویوتا | ایرانخودرو |
|---|---|---|
| فردی | مدیران خرید با تحصیلات عالی و نگرش جهانی | مدیران خرید اغلب با اولویتهای داخلی و سیاسی |
| سازمانی | ساختار ماتریسی، سیستمهای یکپارچه خرید | ساختار سلسلهمراتبی، تصمیمگیری متمرکز |
| محیطی | رقابت جهانی، فناوری روز، قوانین محیطزیستی | تحریمها، نرخ ارز، قوانین دولتی، بازار انحصاری |

رویکردی جهانی، سیستماتیک و کیفیتمحور دارد. از خرید سازمانی به عنوان یک مزیت رقابتی برای بهبود مستمر و کاهش هزینه استفاده میکند.
تحت تاثیر محدودیتهای داخلی و بینالمللی است. خرید سازمانی بیشتر مبتنی بر تامین نیازهای فوری و اولویتهای داخلی است.
✅ این تحلیل نشان میدهد که اگرچه هر دو شرکت در صنعت خودرو فعالاند، اما تفاوتهای اساسی در استراتژی خرید، روابط با تامینکنندگان و تاثیرپذیری از محیط تجاری دارند.